Listening — imtihonning birinchi bo'limi va ko'pchilik uchun eng tez ko'tariladigan ball. Sababi oddiy: bu yerda ball ko'nikmadan ko'ra ko'proq diqqat va tayyorgarlikka bog'liq. Audio faqat bir marta qo'yiladi, shuning uchun butun strategiya bitta savolga bog'lanib qolmaslikka qurilgan.
Nima bu: Ariza, jadval yoki qayd daftarining bo'sh joylarini to'ldirasiz. Ko'pincha 1-qismda: ism, sana, telefon raqami, manzil.
Taktika: Har bir bo'sh joyning yonida qanday so'z turishi kerakligini oldindan belgilang: raqammi, ismmi, sanami. Yo'riqnomadagi so'z chegarasi (masalan «NO MORE THAN TWO WORDS») — qat'iy qoida, undan oshsa javob noto'g'ri hisoblanadi.
Nima bu: Uch (ba'zan ko'proq) variantdan bittasi to'g'ri. 3- va 4-qismlarda ko'proq uchraydi.
Taktika: Variantlarni audio boshlanishidan oldin o'qib chiqing va kalit farqni belgilang. Ma'ruzachi ko'pincha ikkita variantni aytib, keyin ulardan birini rad etadi — «but», «actually», «in the end» kabi so'zlardan keyingi qismi javob bo'ladi.
Nima bu: Ro'yxatdagi elementlarni (odamlar, joylar, fikrlar) variantlarga moslashtirasiz.
Taktika: Savollar audio tartibida boradi, variantlar esa yo'q. Shuning uchun variantlar ro'yxatini emas, savollar ro'yxatini kuzating — har bir ism aytilganda javobni belgilab, keyingisiga o'ting.
Nima bu: Xarita yoki chizmadagi joylarni nomlaysiz. Odatda 2-qismda.
Taktika: Avval o'zingizni chizmada joylashtiring: qayerdan boshlanadi, shimol qayerda. Yo'nalish so'zlariga tayaning — «opposite», «next to», «at the far end», «take the second turning».
Nima bu: Gapni tugatasiz yoki qisqa savolga bir-uch so'z bilan javob berasiz.
Taktika: Javob audioda aynan aytilgan so'z bo'ladi — uni o'zingizdan o'zgartirmang. Faqat grammatikaga qarang: gap ko'plikni talab qilsa, ko'plikda yozing.
Listening'da vaqtni siz emas, audio boshqaradi. Sizga tegishli yagona vaqt — savollarni oldindan o'qish uchun beriladigan pauzalar. O'sha pauzalarni to'g'ri ishlatish 1 balllik farq beradi.
Savollarni o'qing va kalit so'zlarni belgilang. Javob turini oldindan aniqlang: raqam, ism, sifat.
Javobni to'g'ridan-to'g'ri savol varag'iga yozing. Bitta savolni o'tkazib yuborsangiz, uni tashlab keyingisiga o'ting — ortga qaytish imkoni yo'q va ikkinchi javobni ham yo'qotasiz.
Yozganingizni tekshirishga emas, keyingi qism savollarini o'qishga sarflang.
Javoblarni javob varag'iga ko'chiring. Imlo va ko'plik shu yerda tekshiriladi. Kompyuter imtihonida ko'chirish yo'q — atigi 2 daqiqa tekshiruv beriladi.
Har bir daraja o'z to'sig'iga ega — 5.5 dan 6.5 ga chiqish va 6.5 dan 7.5 ga chiqish butunlay boshqa ish talab qiladi.
1- va 2-qismlarda deyarli xato qilmaslikka erishing — ular eng oson va aynan shu yerda ball yo'qotiladi. Raqamlar, sanalar, manzillar va imloni alohida mashq qiling.
3- va 4-qismga o'ting: akademik lug'at va parafraza. Audio savoldagi so'zni hech qachon aynan takrorlamaydi — «cheap» o'rniga «low-cost» deyiladi. Har bir mashqdan keyin transkriptdan parafrazalarni yozib boring.
Chalg'ituvchi variantlar va bir nechta ma'ruzachi bilan ishlang: kim nima deganini ajratish, fikr o'zgarishini kuzatish. Bu darajada xato mazmunni tushunmaslikdan emas, diqqatning bir lahzalik uzilishidan kelib chiqadi.
Karvonda har bir savol turi bo'yicha qisqa mashqlar va mock testlar bor — javoblardan keyin nima uchun xato qilganingiz tushuntiriladi.